Gmina Krasne do Rzeszowa

Skarga pełnomocnika na uchwałę o w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum

W dniu 4 marca 2016 r. w związku z podjęciem przez Radę Gminy Krasne Uchwały nr XX/157/2016 Rady Gminy Krasne z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie „dobrowolnego połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa, pełnomocnik inicjatora referendum gminnego zdecydował o wywiedzeniu skargi.

Poniżej przedstawiamy tekst złożonej skargi. Skargę przygotowano przy pomocy i zaangażowaniu adw. Radosław Słupka

 

Rzeszów, dnia 4 marca 2016 r.

  Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Rzeszowie

Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów

  Skarżący:    Benedykt Czajkowski, pełnomocnik inicjatora referendum gminnego.

S K A R G A

na uchwałę nr XX/157/2016 Rady Gminy Krasne z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie „dobrowolnego połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa”.  

          Na podstawie art. 20 pkt 1 ustawy o referendum lokalnym z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 88, poz. 985) zaskarżam uchwałę nr XX/157/2016 Rady Gminy Krasne z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego
w sprawie „dobrowolnego połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa” w całości.

Powyższej uchwale zarzucam:

– naruszenie art. 170 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie członkom wspólnoty samorządowej realizacji uprawnienia do decydowania w drodze referendum o sprawach dotyczących tej wspólnoty,

– naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 88, poz. 985) z późń. zm. poprzez podjęcie uchwały o odrzuceniu wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum w sytuacji, gdy wniosek spełniał wymogi ustawowe oraz nie prowadził do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem.

– naruszenie art. 13 ustawy o referendum lokalnym z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 88, poz. 985) z późń. zm. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie iż inicjator referendum nie wywiązał się z obowiązku podania pytań referendalnych w informacji o zamierzonym referendum.

– naruszenia art. 4c ust 1,2,5 w zw. z art. 4a ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 95) z późń. zm. poprzez jego niezastosowanie i uznanie iż pytania zawarte we wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego wykraczają poza zakres ustawowych zadań i kompetencji Rady Gminy Krasne co mogłoby prowadzić do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem prowadząc do wkroczenia rady Gminy Krasne w kompetencję Rady Ministrów.

Ponadto z ostrożności procesowej zarzucam:

– naruszenie art. 16 ust. 4 ustawy o referendum lokalnym z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 88, poz. 985) poprzez jego niezastosowanie polegające na niewyznaczeniu pełnomocnikowi inicjatora czternastodniowego terminu do usunięcia uchybień w przypadku stwierdzenia niespełniania warunków.

Wnoszę o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, zarządzenie przeprowadzenia referendum na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o referendum lokalnym oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

 U z a s a d n i e n i e

          Rada Gminy Krasne, uchwałą nr XX/157/2016 z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie „dobrowolnego połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa”, odrzuciła wniosek obywateli z dnia 26 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu do uchwały stwierdzono, iż pytania zawarte we wniosku o przeprowadzenie referendum ­­­oraz, że referendum prowadziłoby do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem, prowadząc do wkroczenia rady Gminy Krasne w kompetencje Rady Ministrów. Stwierdzono iż wniosek jest dotknięty nieusuwalnym uchybieniem.

Uchwała odrzucająca wniosek mieszkańców jest nieważna jako sprzeczna z prawem.

Odrzucenie wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum lokalnego w tak ważnej dla społeczności lokalnej sprawie jak dalsze istnienie gminy Krasne stanowi pogwałcenie fundamentalnego prawa leżącego u podstaw idei samorządności w postaci bezpośredniego udziału członków samorządu w procesie decyzyjnym dotyczącym kontynuowania bytu prawnego gminy.

Art. 170 Konstytucji RP statuuje publiczne prawo podmiotowe do bezpośredniego udziału mieszkańców gminy w podejmowaniu decyzji mających dla jednostki samorządu terytorialnego szczególnie doniosłe znaczenie. Uszczegółowieniem przywołanej normy konstytucyjnej jest art. 4c ust. l ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi podstawę prawną przeprowadzenia referendum z inicjatywy mieszkańców w sprawie połączenia gminy z inną jednostką samorządu terytorialnego na tym samym szczeblu.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 4a ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, tworzenie, łączenie, dzielenie oraz zmiana granic gmin przez Radę Ministrów wymaga zasięgnięcia przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej opinii zainteresowanych rad gmin, poprzedzonych przeprowadzeniem przez te rady konsultacji z mieszkańcami. Ustawa wprowadziła nie tylko obligatoryjność opinii rady gminy, lecz także jej prawo do decydowania, do jakiego kręgu osób mogą być ograniczone konsultacje.

Rada Gminy Krasne, wydając uchwałę Nr XX/157/2016 z dnia 25 lutego 2016 r., błędnie przyjęła, że treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym pozostaje w związku z jej kompetencją do odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum w prawie połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa. Rozstrzygnięcie zapadłe w wyniku referendum, nawet w przypadku opowiedzenia się mieszkańców za połączeniem Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączeniem sołectwa Malawy do Rzeszowie, nie przesądziłoby o zmianach będących przedmiotem referendum, albowiem referendum ma jedynie dać odpowiedź na pytanie, czy mieszkańcy chcą połączenia z Rzeszowem.

Z art. 170 Konstytucji wynika niewątpliwie, iż wola mieszkańców, którzy uważają, iż winni wszyscy wypowiedzieć się w kwestii zmiany granic, podziału lub nawet likwidacji gminy, ma tutaj pierwszeństwo przed wolą rady gminy. Jeśli bowiem uznają oni i w sposób prawem przewidziany wyrażą wolę przeprowadzenia referendum, a są w całości zainteresowaną społecznością, gdyż taka zmiana dotyka wszystkich mieszkańców, w zakresie łączących ich więzi – to ich żądanie przeprowadzenia referendum jest uprawnione. Ważny wynik takiego referendum winien również podlegać wykonaniu w ten sposób, iż powinien wiązać radę gminy, w zakresie treści sporządzanej przez nią opinii. Powyższe potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2003 r. sygn. akt K 30/02.

W ocenie skarżącego za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 13 ustawy o referendum w zakresie poinformowania mieszkańców o pytaniu referendalnym. Nie może być on przesłanką do uznania wniosku zawierającego wymaganą liczbę podpisów ujawnionych na kartach do zbierania podpisów (na których zawarto pytania referendalne) za nieważny z powodu braku gramatycznego sformułowania pytania w informacji skierowanej do mieszkańców. Sprawa proponowana do rozstrzygnięcia w drodze referendum, określona w informacji do mieszkańców o przeprowadzenie referendum jest bezwzględnie tożsama ze sprawą, którą przedstawiono mieszkańcom na kartach do zbierania podpisów zabiegając o ich poparcie za pomocą pytań. Powyższe stanowisko jest zgodne z wyrokiem NSA z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. akt II SA 1101/99 (Wokanda 1999, nr 12, poz. 40), w którym podkreślono, iż wniosek o przeprowadzenie referendum powinien wyrażać wolę mieszkańców, uzewnętrznioną wcześniej formalnie na kartach z podpisami będącymi wyrazem poparcia dla takiej inicjatywy.

Zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy o referendum lokalnym wniosek, który nie spełnia warunków art. 15 komisja winna zwrócić inicjatorowi referendum, wyznaczając czternastodniowy termin do usunięcia uchybień. Komisja Doraźna Gminy Krasne nie zastosowała się do art. 16 ust. 4 ustawy. Zgodnie z art. 16 ust. 6 przepisu art. 16 ust. 4 nie stosuje się w przypadku, gdy uchybienia wniosku polegają na zebraniu niewystarczającej ilości prawidłowo złożonych podpisów osób popierających wniosek, chyba że nie upłynął jeszcze termin, o którym mowa w art. 14 ust. 1 (60 dni od dnia powiadomienia). Powiadomienie o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum zostało złożone w dniu 9 grudnia 2015 r. zaś termin 60 dni upływał w dniu 7 lutego 2016 r., co dawało możliwość uzupełnienia przez inicjatorów referendum zarzucanego im uchybienia, a nawet zebranie podpisów na nowo.

Na marginesie, za nietrafny należy uznać argument iż konsultacje społeczne były przeprowadzone w tych sprawach, w których wnioskodawca wystąpił o przeprowadzenie referendum. Rada Gminy Krasne w sprawach wydania opinii w przedmiocie połączenia Gminy Krasne wydała uchwały poprzedzone przeprowadzeniem w tych sprawach konsultacji społecznych, które przeprowadzono w okresie 22-24.01.2016 r. tj. po zawiadomieniu Wójta Gminy Krasne przez pełnomocnika inicjatora o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum gminnego. W ocenie skarżącego przeprowadzenie konsultacji społecznych w trakcie zbierania podpisów za przeprowadzeniem referendum miało na celu wywieranie nacisku na mieszkańców gminy iż przeprowadzenie referendum jest niecelowe. Termin ewentualnych konsultacji społecznych powinien być odłożony do czasu zakończenia procedury zbierania głosów pod wnioskiem o ogłoszenie referendum. Zgodnie z dyspozycją art. 4a ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku przeprowadzenia referendum lokalnego w sprawie utworzenia, połączenia, podziału i zniesienia gminy oraz ustalenia granic gminy, o którym mowa w art. 4c, konsultacji z mieszkańcami, (..), nie przeprowadza się.

W świetle całokształtu przedstawionej argumentacji wnoszę zatem, jak w petitum.

Skarżący

 

Załączniki:

– uchwała nr XX/157/2016 wraz z uzasadnieniem

– zawiadomienie z dnia 7 grudnia 2015 r.

– wniosek o uzyskanie informacji z dnia 8.12.2015 r.

– pismo Urzędu Gminy Krasne z dnia 21.12.2015 r.

– wniosek o przeprowadzenie referendum z dnia 26.01.2016 r. wraz z wnioskiem z dnia 7 grudnia 2015 r. oraz wnioskiem o uzyskanie informacji z dnia 8.12.2015 r.

– karta zbierania podpisów

– potwierdzenie otrzymania wniosku o przeprowadzanie referendum z dnia 2.02.2016 r.

– ankieta konsultacyjna

– pismo w sprawie powołania komisji doraźnej z dnia 12.02.2015 r. wraz z uchwałą z dnia 11.02.2016 r.

– odpisy skargi