Gmina Krasne do Rzeszowa

Odpowiedź Wójta na skargę

Poniżej przedstawiam odpowiedź na skargę jaką wystosował Wójt Gminy Krasne. Skarga jest de facto powieleniem argumentów, które znajdują się w uzasadnieniu do uchwały o odrzuceniu wniosku o przeprowadzenie referendum.

Rzeszów, 9 marca 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie

35-016 Rzeszów ul. Kraszewskiego 4A

 

Skarżący:          Benedykt Czajkowski pełnomocnik inicjatora referendum gminnego.

Organ :             Wójt Gminy Krasne, Krasne 121, 36-007 Krasne

Dot. sprawy :   sygn. akt II SA/Rz 200/16

Odpowiedź na skargę

Benedykta Czajkowskiego z dnia 4 marca 2016 r., na uchwałę nr XX/157/2016 Rady Gminy Krasne z dnia 25 lutego 2016r. w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego w spraw ic „dobrowolnego połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa”.

Działając jako Wójt Gminy Krasne w odpowiedzi na skargę Benedykta Czajkowskiego z dnia 4 marca 2016 r., na uchwałę nr XX/157/2016 Rady Gminy Krasne z dnia 25 lutego 2016 r., w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie „dobrowolnego połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa”, wnoszę o oddalenie skargi jako całkowicie nieuzasadnionej.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 marca 2016r., Benedykt Czajkowski złożył skargę na uchwałę nr XX/157/2016 Rady Gminy Krasne z dnia 25 lutego 2016r., w sprawie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie „dobrowolnego połączenia Gminy Krasne z Miastem Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa”.

Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 13 listopada 2012 r.. sygn. akt. I OPS 3/12 w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy (przez co należy rozumieć też uchwałę rady miasta), zdolność procesową (art. 26 § 1 w związku z art. 28 §1 art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. Z 2002r. Poz. 270 ze zm.) ma burmistrz (wójt, prezydent miasta), chyba że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej.

Skarga z dnia 4 marca 2016 r. zasługuje na oddalenie, z niżej naprowadzonych względów:

Przepis art. 18 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (t.j. Dz. U. Z 2013 r. poz. 706 ze zm. – dalej „url”), przewiduje że: „Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum lub uchwałę o odrzuceniu wniosku mieszkańców nie później niż w ciągu 30 dni od dnia przekazania wniosku organowi określonemu w art. 12 ust. 1. ”

Na przesłanki wydania uchwały o odrzuceniu wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum lokalnego wskazuje art. 17 ust.l url, zgodnie z którym: „Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum, jeżeli wniosek mieszkańców spełnia wymogi ustawy oraz nie prowadzi do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem; organ stanowiący jest związany treścią wniosku.” Przy czym wniosek o przeprowadzenie referendum może być dotknięty albo uchybieniami usuwalnymi (i wówczas wyznacza się inicjatorowi referendum 14-dniowy termin do usunięcia uchybień) albo uchybieniami nieusuwalnymi, które jako niedające się usunąć od razu stanowią podstawę do odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum lokalnego.

W niniejszej sprawie złożony przez skarżącego, jako pełnomocnika inicjatora referendum gminnego, wniosek o przeprowadzenie referendum gminnego zawiera następujące pytania referendalne:

„1. Czy jesteś za dobrowolnym połączeniem Gminy Krasne z Miastem Rzeszów.

2. Czy jesteś za przyłączeniem sołectwa Malawy do Rzeszów.”

Wobec tak sformułowanych pytań referendalnych we wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego, wniosek o przeprowadzenie referendum gminnego podlegał odrzuceniu przede wszystkim z tego względu, że pytania zawarte we wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego wykraczają poza zakres ustawowych zadań i kompetencji Rady Gminy Krasne. Co za tym idzie, pytania zawarte we wniosku o przeprowadzenie referendum lokalnego nie spełniają wymogów ustawy url i ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm. – dalej „usg”), jak również mogą prowadzić do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem, ho twierdząca odpowiedź na tak sformułowane przez inicjatora referendum pytania prowadziłaby do rozstrzygnięcia sprawy nie mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji organów gminy.

Mianowicie sprawy będące przedmiotem zamierzonego referendum tj. połączenia Gminy Krasne z Gminą Miasto Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa, czyli łączenia gmin i ustalenia ich granic, nie mieszczą się w zakresie zadań i kompetencji organów gminy, co jest sprzeczne z treścią art. 2 ust. 1 pkt. 2 url w zw. z art. 4 ust.l pkt. 1 usg. Zgodnie z art. 2 ust.l pkt. 2 url: W referendum lokalnym, zwanym dalej “referendum”, mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego jako członkowie wspólnoty samorządowej wyrażają w drodze głosowania swoją wolę 2) co do sposobu rozstrzygania sprawy dotyczącej tej wspólnoty, mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji organów danej jednostki.”

Zgodnie natomiast z art. 4 ust.l pkt. 1 usg: ,.Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia: 1) tworzy. łączy, dzieli i znosi gminy oraz ustala ich granice”. Z kolei stosownie do art. 4 ust. 2 usg: ..Rozporządzenie, o którym mowa w ust. I, może być wydane także na wniosek zainteresowanej rady gminy. Z powyższego wynika, że łączenie gminy z inną gminą i ustalenie granicy gminy nie należy do ustawowych zadań gminy, a tylko w zakresie takich zadań rada gminy może “decydować” o ważnych dla gminy sprawach. Na gruncie pytania referendalnego sformułowanego w następujący sposób: „Czy jesteś za utworzeniem nowej gminy wiejskiej ze wsi: G, H., S., S., Z. w granicach ich obrębów geodezyjnych?” – WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 12 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SA/Bk 360/12) orzekł, że lak sformułowane pytanie wykracza poza zakres ustawowych zadań i kompetencji Rady Gminy. WSA w Białymstoku w ww. wyroku wskazał, że: W niniejszej sprawie referendum jest wyrazem woli mieszkańców, aby gmina wystąpiła do Rady Ministrów z wnioskiem o utworzenie nowej gminy, jednak sposób sformułowania powyższego pytania sugeruje, iż rozstrzygnięcie kwestii utworzenia nowej gminy przypisane jest radzie gminy. W tej sytuacji przyjąć należało, te wadliwe, niepełne sformułowanie w niniejszej sprawie pytania referendalnego może wprowadzać w błąd i dać podstawę do różnych interpretacji. Komisja powołana do oceny wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego nie może domniemywać rzeczywistych intencji inicjatora referendum ani zmieniać, odpowiednio do tych intencji, sformułowania pytania referendalnego. Twierdząca odpowiedź na tak sformułowane przez inicjatorów referendum pytanie prowadziłaby do rozstrzygnięcia sprawy nie mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji organów gminy.

W tym wyroku WSA w Białymstoku podzielił pogląd już wcześniej zaprezentowany przez NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 357/12 wydanym na kanwie podobnie sformułowanego pytania referendalnego tyle że dotyczącego sprawy nadania miejscowości statusu miasta. W wyroku tym NSA wskazał: ,Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż przedmiot pytania referendalnego: “Czy jest Pan/Pani za nadaniem statusu miasta S. obszarowi obejmującemu miejscowości S. R. i C. ?” wykracza poza zakres ustawowych zadań i kompetencji rady gminy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy 0 samorządzie gminnym nadanie gminie lub miejscowości statusu miasta następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Stosownie do art. 4 ust. 2 tej ustawy rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 może być wydane także na wniosek zainteresowanej rady gminy. Z powytszego wynika, że sprawy nadania miejscowości statusu miasta nie należą do ustawowych zadań gminy, a tylko w zakresie takich zadań rada gminy może “decydować” o ważnych dla gminy sprawach. (…)IV tej sytuacji przyjqć należało, że wadliwe, niepełne sformułowanie w niniejszej sprawie pytania referendalnego może wprowadzać iv błąd i dać podstawę do różnych interpretacji. Komisja powołana do oceny wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego nie może domniemywać rzeczywistych intencji inicjatora referendum ani zmieniać, odpowiednio do tych intencji, sformułowania pytania referendalnego. Nie jest również rzeczą Sądu wskazywanie właściwej pożądanej w zaistniałej sytuacji treści pytania referendalnego. na co wskazuje pełnomocnik skarżących w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Należy zatem zgodzić się z Sądem I instancji, że twierdząca odpowiedź na tak sformułowane przez inicjatorów referendum pytanie prowadziłaby do rozstrzygnięcia sprawy nie mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji organów gminy. ”

W świetle powyższego wynik przeprowadzonego referendum mógłby być jedynie wyrazem stanowiska i poglądów mieszkańców co do występowania przez Radę Gminy Krasne do Rady Ministrów z wnioskiem o wydanie rozporządzenia o połączeniu Gminy Krasne z Gminą Miasto Rzeszów oraz zmiany granic Gminy Miasto Rzeszów. Wobec tego, pytanie referendalne powinno dotyczyć jedynie stanowiska społeczności lokalnej, w zakresie opinii wyrażanej przez radę gminy tj. tego czy rada gminy ma wystąpić do Rady Ministrów o połączenie z inną gminą/ określoną zmianę granic gminy. Jednakże taka intencja nie wynika ze sformułowania zawartych we wniosku pytań referendalnych. które sugerują, iż rozstrzygnięcie kwestii połączenia Gminy Krasne z Gminą Miasto Rzeszów i zmiany granic Gminy Krasne przypisane jest Radzie Gminy Krasne. Przy tym nie można domniemywać rzeczywistych intencji inicjatora referendum ani zmieniać, odpowiednio do tych intencji, sformułowania pytania referendalnego. Nadto, tak sformułowane pytania referendalne, w przypadku gdy większość głosujących opowie się za, uniemożliwi podjęcie, zgodnie z art. 65 url, czynności w celu realizacji spraw poddanych pod referendum. Do tego sformułowanie w jednym wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego pytania dotyczącego połączenia Gminy Krasne z inną gminą i pytania dotyczącego zmiany granic Gminy Krasne, powoduje że w przypadku gdy większość głosujących opowie się „za” w obu pytaniach i referendum będzie ważne, niemożliwe będzie podjęcie zgodnie z art. 65 url czynności w celu realizacji drugiej ze spraw poddanych pod referendum (tj. dotyczącej zmiany granic Gminy

Krasne). Poza tym. pytanie dotyczące „dobrowolnego” połączenia gminy Krasne z Miastem Rzeszów w sposób niedopuszczalny sugeruje, jakoby w przypadku niewyrażenia zgody na „dobrowolne” połączenie tych gmin, miał zostać zastosowany „przymusowy” tryb połączenia tych gmin.

W tej sytuacji stwierdzono, że pytania refcrendalne zawarte we wniosku zostały sformułowane w sposób wadliwy i mogą wprowadzać w błąd i dawać podstawę do różnych interpretacji.

Po drugie, wniosek o przeprowadzenie referendum gminnego podlegał odrzuceniu również z. tego powodu, że w sprawach wydania opinii w przedmiocie połączenia Gminy Krasne z Gminą Miasto Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa Rada Gminy Krasne wydała już uchwały, a wydanie tych uchwał było poprzedzone przeprowadzeniem w tych sprawach konsultacji społecznych. Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Krasne Rada Gminy Krasne w ogłoszonych uchwałach z dnia 28 stycznia 2016 r. (odpowiednio nr XVIII/154/2016 i nr XVIIł/l 55/2016) negatywnie zaopiniowała połączenie Gminy Krasne z Gminą Miasto Rzeszów oraz odłączenie sołectwa Malawa od Gminy Krasne i włączenie go do miasta Rzeszowa. W konsultacjach społecznych zadano odpowiednio mieszkańcom Gminy Krasne pytanie „ Czy jesteś za zniesieniem gminy Krasne poprzez połączenie jej z gminą Miasto Rzeszów ?” i 85,70% biorących udział w konsultacjach wypowiedziało się przeciwko temu. Wśród mieszkańców sołectwa Malawa przeprowadzono dodatkowo konsultacje społeczne, w których zadano pytanie: „Czy jesteś za odłączeniem sołectwa Malawa od gminy Krasne i włączeniem go do miasta Rzeszowa ?” i przeciwko temu wypowiedziało się 75,62 % biorących udział w konsultacjach w tej sprawie. Wobec tego stwierdzono, że treść pytań referendalnych sformułowanych we wniosku o przeprowadzenie referendum lokalnego odpowiada treści pytań zadanych w toku konsultacji społecznych przeprowadzonych w Gminie Krasne.

W związku z tym można stwierdzić, że konsultacje społeczne były przeprowadzone w tych samych sprawach, w których wnioskodawca wystąpił o przeprowadzenie referendum lokalnego. Jednocześnie sprawy te, w których uprzednio przeprowadzono w Gminie Krasne konsultacje społeczne, były przedmiotem uchwał ogłoszonych przez Radę Gminy Krasne w dniu 28 stycznia 2016 V. (tj. nr XVIII/154/2016 i nr XVIII/155/2016). Przy “tym NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. (sygn. akt II OSK 2988/13) zajął stanowisko, zgodnie z którym: „Niezależnie zatem od tego. czy współdziałanie wymagane jest wprost przepisami ustawy (jak np. w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), czy też organ w procesie stanowienia prawa, bez nałożonego ustawą obowiązku, zwrócił się do wspólnoty samorządowej o wypowiedź w istotnej dla niej kwestii, późniejsze referendum jest zbędne w sytuacji, gdy mieszkańcy już wypowiedzieli się w sprawie będącej przedmiotem uchwały. Inne stanowisko prowadziłoby do pozbawienia konsultacji jakiegokolwiek znaczenia prawnego. Ponowne zwracanie się w tej sprawie do mieszkańców, w sytuacji gdy akt prawa miejscowego został ogłoszony i tym samym obowiązuje, prowadziłoby do zachwiania pewności obrotu prawnego. Zatem skoro w sprawach wydania opinii w przedmiocie połączenia Gminy Krasne z Gminą Miasto Rzeszów oraz przyłączenia sołectwa Malawy do Rzeszowa. Rada Gminy Krasne wydała już uchwały, a wydanie tych uchwał było poprzedzone przeprowadzeniem w tych sprawach konsultacji społecznych, to biorąc pod uwagę stan sprawy zbędne i niedopuszczalne jest przeprowadzenie w tych sprawach referendum gminnego, pytania referendalne w tych sprawach są wadliwe, a wniosek o przeprowadzenie referendum lokalnego w tych sprawach należy uznać za prowadzący do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem i kwalifikujący się do odrzucenia.

Wreszcie zamieszczone przez pełnomocnika inicjatora referendum gminnego w Gminie Krasne zawiadomienie mieszkańców o zamiarze przeprowadzenia referendum gminnego

składało się wyłącznie z informacji o .,rozpoczęciu zbierania podpisów w celu wszczęcia procedury referendalnej w sprawie połączenia Gminy Krasne z Gminą Miasto -Rzeszów lub włączenia do Rzeszowa Sołectwa Malawy” i nie zawierało pytań referendum. Tymczasem inicjator referendum

lokalnego ma, zgodnie z art. 13 ust. 1 url, obowiązek podania na swrój koszt do wiadomości mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego przedmiot zamierzonego referendum, przy czym podanie do wiadomości w gminie następuje w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie. Podanie mieszkańcom danej jednostki samorządu terytorialnego przedmiotu zamierzonego referendum lokalnego powinno zgodnie z art. 13 ust. 2 url zawierać pytanie lub pytania referendum albo warianty zaproponowane do wyboru. Pełnomocnik inicjatora referendum gminnego wyjaśnił, że podano do wiadomości mieszkańców Gminy Krasne przedmiot zamierzonego referendum poprzez wywieszenie informacji na ogólnodostępnych tablicach w każdym z czterech sołectw Gminy Krasne. Zawiadomienie mieszkańców o zamiarze przeprowadzenia referendum lokalnego składało się z informacji o „rozpoczęciu zbierania podpisów w celu wszczęcia procedury rcfcrendalnej w sprawie połączenia Gminy Krasne z Gminą Miasto -Rzeszów lub włączenia do Rzeszowa Sołectwa Malawy” i nie zawierało pytań referendum. W orzecznictwie wskazuje się. że: „Ustawodawca w art. 13 ust. 2 ustawy o referendum wyraźnie określił, że informacja o przedmiocie referendum (a nie o sprawie, w której ma zostać przeprowadzone referendum) powinna zawierać pytanie lub pytania referendum albo warianty zaproponowane do wyboru. Oznacza to, że przedmiot referendum to konkretne pytanie (lub pytania), jakie inicjator zamierza zaproponować mieszkańcom do wyboru w dniu przeprowadzenia głosowania (wyrok WSA w Krakowie z 10 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Kr ¡21/12) “. Wobec tego, że informacja dla mieszkańców Gminy Krasne o przedmiocie zamierzonego referendum gminnego nie zawierała pytań referendum zaproponowanych do wyboru, to doszło do naruszenia wymaganych przepisami ustawy o referendum lokalnym zasad i trybu przeprowadzania referendum, a w szczególności art. 13 ust. 2 url, a wniosek o przeprowadzenie referendum gminnego został dotknięty nieusuwalnym uchybieniem.

Z powyższych względów przedmiotowa skarga winna zostać oddalona jako całkowicie nieuzasadniona.

Wójt Gminy Krasne

mgr Wilhelm Woźniak

 

Załączniki:

1) Akta sprawy

Otrzymują:

1. Adresat

2. A/a